چرا کتاب های خوب به مخاطب نمی رسند؟
پی اچ پی و جی کوئری: کنشگران صنعت نشر در نشست مانوین تاکس، ضعف بازاریابی و روابط عمومی ناشران، فاصله با نسل جدید، افت سرانه مطالعه و نقض حقوق مؤلفان را از چالش های مهم آینده کتاب در ایران دانستند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها، کوروش دیباج: صنعت نشر در عصر پلت فرم ها دیگر فقط با مساله تولید، چاپ و توزیع کتاب مواجه نیست؛ بخش مهمی از رقابت این صنعت به چگونگی کشف آثار، جلب اعتماد مخاطب، انتخاب قالب مصرف محتوا و تبدیل علاقه به مطالعه به خرید و خواندن مستمر کتاب منتقل شده است. در این شرایط، کتاب چاپی در کنار نسخه های الکترونیکی و صوتی، در بازاری فعالیت می کند که شبکه های اجتماعی، نظام های پیشنهاددهنده محتوا و ابزارهای نوین فناوری هم در تشکیل سلیقه مخاطبان آن نقش دارند. تغییر این معادله، ضرورت بازبینی در شیوه های سنتی نشر و ارتباط ناشران با خوانندگان را بالاتر از گذشته برجسته کرده است.
در چنین فضایی، آینده صنعت کتاب به توانایی ناشران در شناخت رفتار مخاطبان، طراحی سازوکارهای مؤثر بازاریابی، توسعه بازار مطالعه و حفظ حقوق پدیدآورندگان وابسته است. از یک سو، قالب های صوتی و الکترونیکی می توانند امکان دسترسی به کتاب را برای گروههای جدیدی از مخاطبان فراهم کنند؛ از طرفی، ضعف معرفی آثار، دسترسی غیرقانونی به محتوا و ابهام های حقوقی ناشی از گسترش هوش مصنوعی، پایداری اقتصادی تولید کتاب را با چالش مواجه می کنند. مساله اصلی دیگر فقط این نیست که کتاب در چه قالبی عرضه گردد، بلکه این است که چطور میتوان اثر را به مخاطب مناسب رساند، برای مطالعه جایگاهی پایدار در زندگی روزمره ایجاد کرد و سهم عادلانه ای از ارزش اقتصادی محتوا را به تولیدکنندگان آن اختصاص داد.
این مسائل، ضرورت گفتگو میان ناشران، فعالین رسانه ای، تشکل های صنفی و مجموعه های فعال در حوزه توزیع و عرضه محتوا را دوچندان می کند؛ گفت و گویی که باید از توصیف تغییرات فناوری فراتر برود و به چالش های حقیقی اقتصاد نشر، تحول سلیقه مخاطبان و الزامات تداوم تولید فرهنگی بپردازد. در همین چارچوب، نشست مانوین تاکس با عنوان صنعت نشر در عصر پلت فرم ها، به همت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری در حاشیه برگزاری رویداد ملی صنایع خلاق مانوین در اصفهان برگزار شد و حاضران در آن، ابعاد مختلف آینده کتاب و چالش های پیش روی صنعت نشر را بررسی کردند.
راضیه هاشمی، مدیرعامل یک مجموعه نشر صوتی
حتی در شرایط دشوار اقتصادی هم نمی توان آینده کتاب را ناامیدکننده دانست
راضیه هاشمی، مدیرعامل یک مجموعه نشر صوتی، با اشاره به شرایط اقتصادی و وضعیت معیشت خانوارها اظهار نمود: در عرصه کتاب با شرایط دشواری مواجه هستیم، اما این وضعیت به مفهوم پایان فعالیت در این حوزه نیست. تعداد افرادی که در صنعت کتاب فعالیت می نمایند کم نیست و انگیزه ها، تلاش ها و مطالبات آنان هم غیرعادی یا دور از دسترس نیست.
وی با اعلان اینکه ترویج فرهنگ کتاب خوانی به تصمیم ها و برنامه ریزی های کلان محدود نمی گردد، اضافه کرد: اهمیت کتاب باید در خانواده ها هم مورد توجه قرار گیرد. در شرایطی که تأمین کالاهای اساسی برای قسمتی از خانواده ها دشوار شده است، همچنان مخاطبانی وجود دارند که کتاب می خرند، کتاب صوتی می شنوند و در این زمینه فعالیت می کنند؛ بدین سبب نمی توان آینده این صنعت را فقط مبنی بر شرایط دشوار کنونی، ناامیدکننده ارزیابی کرد.
هاشمی افزود: تجربه اتفاقاتی که در سالهای اخیر پشت سر گذاشته ایم، اهمیت آگاهی را بالاتر از گذشته نشان میدهد. هر اندازه ارتباط انسان با کتاب بیشتر باشد، امکان افزایش آگاهی و برخورداری از زندگی بهتر هم فراهم تر می شود.
مدیرعامل این مجموعه نشر صوتی در رابطه با شیوه های جدید معرفی کتاب هم اظهار داشت: تولید محتوای کوتاه در رابطه با کتاب ها، همچون قالب هایی مانند میکروبوک، می تواند در معرفی آثار به مخاطبان مؤثر باشد؛ منوط به آن که این محتوا به درستی طراحی شود. اگر مخاطب فرصت یا حوصله کافی برای مطالعه یک اثر را ندارد، معرفی کوتاه و دقیق می تواند اطلاعات اولیه ای در رابطه با کتاب و نویسنده در اختیارش قرار دهد و زمینه آشنایی بیشتر با اثر را فراهم آورد.
هاشمی با اشاره به تفاوت میان تولید کتاب و معرفی آن خاطرنشان کرد: وظیفه ناشر صوتی، تولید خود کتاب است و تولید محتوای معرفی کتاب به تخصص ها و پتانسیلهای دیگری نیاز دارد. زمانیکه ناشر بخش عمده ای از ظرفیت خودرا صرف تولید اثر می کند، طراحی شیوه های مؤثر معرفی آن هم به همکاری فعالین رسانه ای و متخصصان این حوزه نیاز دارد.
وی با انتقاد از دسترسی غیر مجاز به کتاب های صوتی در تعدادی کانال های اینترنتی اظهار داشت: تولید کتاب صوتی فرایندی تخصصی و زمان بر است و نمی توان آنرا محتوایی ساده و کم اهمیت تلقی نمود. این قالب ظرفیت آنرا دارد که زمان های مرده زندگی روزمره را به مجالی برای شنیدن کتاب تبدیل کند؛ اما زمانی این ظرفیت به نتیجه می رسد که محتوای صوتی باکیفیت مناسب تولید شود و مخاطب هم به ارزش آن پی ببرد.
هاشمی با اشاره به نقش رسانه ها در ترویج مطالعه اشاره کرد: معرفی کتاب باید به بخشی جدی از فعالیتهای فرهنگی تبدیل گردد. اگر دسترسی به کتاب و آشنایی با آن در زندگی روزمره جایگاه مشخصی داشته باشد، امکان گسترش مخاطبان هم بیشتر خواهد شد.
محیا ساعدی، فعال رسانه ای حوزه کتاب
کتاب های خوب بدون برنامه معرفی و بازاریابی از دسترس مخاطب دور می مانند
محیا ساعدی، فعال رسانه ای حوزه کتاب، با تکیه بر ضرورت بازبینی در شیوه معرفی آثار پخش شده اظهار نمود: یکی از اشکالات صنعت نشر این است که گاهی یک کتاب خوب تولید می شود، اما بعد از انتشار، برنامه مشخصی برای معرفی آن وجود ندارد. مخاطبی که نویسنده یا اثر را نمی شناسد، برای پیدا کردن کتاب به اطلاعات و راهنمائی نیاز دارد؛ بخصوص زمانیکه فرصت یا امکان جست وجوی گسترده ندارد.
وی اضافه کرد: در شرایطی که قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا کرده است، مخاطب ممکنست قبل از خرید کتاب به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشد. این که محصول فرهنگی فقط تولید و سپس رها شود، یکی از نقصهای جدی در فرآیند عرضه کتاب است. معرفی اثر از طرف افراد مورد اعتماد مخاطب، منتقدان و آنهایی که سلیقه فرهنگی آنان برای خواننده اهمیت دارد، می تواند در تصمیم گیری برای خرید مؤثر باشد.
ساعدی با انتقاد از وضعیت روابط عمومی در صنعت نشر بیان نمود: حتی برخی ناشران بزرگ هم برنامه های منسجم و قابل توجهی برای روابط عمومی و معرفی آثار ندارند. داشتن یک مدیر یا ادمین شبکه اجتماعی به تنهایی به مفهوم برخورداری از برنامه بازاریابی نیست. صنعت نشر به طراحی برنامه های مشخص برای معرفی کتاب، ارتباط با مخاطبان و پیگیری وضعیت فروش آثار نیاز دارد.
این فعال رسانه ای افزود: گاهی نویسندگان هم تمایلی ندارند آثارشان از طرف برخی فعالین شبکه های اجتماعی معرفی شود و تصور می کنند چنین کاری ممکنست به اعتبار کتاب لطمه بزند؛ در حالیکه اصل موضوع، انتخاب درست شیوه معرفی و شناخت مخاطب است. ناشر باید برای فروش و معرفی کتاب برنامه داشته باشد و نمی تواند فقط به شیوه های سنتی عرضه اثر تکیه کند.
ساعدی با اشاره به فاصله میان قسمتی از تولیدات نشر و شناخت نسل جوان از نویسندگان ایرانی اظهار داشت: اگر در بین جوانان در رابطه با نویسندگان شاخص پرس وجو نماییم، ممکنست تعداد کمی از آنان این چهره ها را بشناسند. این مساله نشان میدهد که آثار ادبی، حتی اگر ارزش بالایی داشته باشند، بدون معرفی مؤثر نمی توانند به آسانی به مخاطبان تازه برسند.
وی با تکیه بر ضرورت شناخت سلیقه نسل جدید اضافه کرد: نسل جوان در شبکه های اجتماعی حضور دارد، اجتماعات و علایق فرهنگی خاص خودرا شکل داده است و از مسیرهای متفاوتی با کتاب آشنا می شود. فعالین فرهنگی باید این مخاطبان را بشنوند، نیازهایشان را بشناسند و شیوه ارتباط خودرا با زبان و علایق آنان هماهنگ کنند.
ساعدی با اشاره به ظرفیت معرفی کتاب در قالب های کوتاه و محتوای شبکه های اجتماعی خاطرنشان کرد: اگر آثار جذاب و پرارزش با بسته بندی محتوایی مناسب به نسل جدید معرفی شوند، امکان برقراری ارتباط آنان با این آثار افزایش می یابد. مساله اصلی این است که فعالین نشر بجای فاصله گرفتن از مخاطبان جوان، به شناخت تجربه ها، سلیقه ها و شیوه های ارتباطی آنان توجه نمایند.
دامون آذری، مدیر یک مجموعه نشر
کتاب صوتی می تواند فراتر از خوانش متن، تجربه ای متفاوت از اثر ادبی بسازد
دامون آذری، مدیر یک مجموعه نشر، با اشاره به ظرفیتهای کتاب صوتی اظهار نمود: کتاب صوتی می تواند تجربه ای متفاوت از مطالعه نسخه چاپی ایجاد کند؛ اما مخاطب برای درک این تفاوت باید باکیفیت و قابلیت های این قالب آشنا شود. در تعدادی موارد، شیوه اجرا و خوانش یک اثر می تواند دریافت مخاطب از داستان و شخصیت های آنرا تغییر دهد.
وی با اشاره به ساختار سنتی قسمتی از صنعت نشر اضافه کرد: برخی ناشران، حتی با وجود سابقه طولانی و انتشار تعداد زیادی کتاب، همچنان ساختار محدودی دارند و بخش های مشخصی برای بازاریابی، روابط عمومی و برگزاری رویدادهای معرفی آثار در اختیار ندارند. این مساله یکی از اشکالات جدی صنعت نشر است و بر نحوه ارتباط کتاب با مخاطب تاثیر می گذارد.
آذری در رابطه با دلیلهای کتاب نخواندن در جامعه اظهار داشت: هرچند شرایط اقتصادی دشوار شده و هزینه های زندگی افزایش پیدا کرده است، نمی توان گرانی کتاب را تنها دلیل کاهش مطالعه دانست. مساله مهم تر این است که کتاب خواندن هنوز به قدر لازم به یک ارزش اجتماعی تبدیل نشده و مطالعه در زندگی روزمره خیلی از افراد جایگاه تثبیت شده ای ندارد.
وی افزود: بعنوان مثال، در تعدادی جمع ها ممکنست افراد در رابطه با فیلم های شناخته شده گفتگو کنند و ناآشنایی با آنها باعث احساس فاصله شود؛ اما کمتر پیش می آید که کسی به سبب نخواندن آثار ادبی یا کتاب های تاریخی احساس کند از یک تجربه فرهنگی مهم محروم مانده است. این تفاوت نشان میدهد که مطالعه هنوز به یک ارزش اجتماعی فراگیر تبدیل نشده است.
مدیر این مجموعه نشر با اشاره به ضرورت مشارکت بخش های مختلف در ترویج کتاب خوانی بیان نمود: دولت، ناشران و فعالین فرهنگی هر یک دراین خصوص مسئولیت دارند، اما ناشران هم باید سهم بیشتری در معرفی آثار و ایجاد ارتباط با مخاطبان بر عهده بگیرند. تبدیل مطالعه به یک ارزش اجتماعی، به مجموعه ای از اقدامات مستمر نیاز دارد.
آذری در رابطه با ظرفیتهای کتاب صوتی توضیح داد: یکی از ساده ترین کارکردهای کتاب صوتی این است که مخاطب بتواند در زمان هایی که امکان مطالعه با چشم را ندارد، به کتاب گوش دهد. رفت وآمد به محل کار یا تحصیل، حضور در ترافیک و انجام کارهای روزمره همچون موقعیت هایی هستند که می توان از این قالب برای مطالعه بهره برد.
وی اضافه کرد: کتاب صوتی می تواند فراتر از خواندن متن عمل کند و با اجرای مناسب، انتخاب لحن، تدوین، موسیقی و فضاسازی، ارزش افزوده ای نسبت به نسخه چاپی ایجاد نماید. در تعدادی آثار، این عناصر می توانند احساساتی مانند ترس، خشم، اندوه یا تردید را برجسته تر کنند و تجربه مخاطب از داستان را گسترش دهند.
آذری با تکیه بر ضرورت شناخت نسل جدید اشاره کرد: نمی توان انتظار داشت جوان امروز دقیقا با همان شیوه ها و علایقی به کتاب نزدیک شود که نسل های پیشین تجربه کرده اند. قسمتی از مخاطبان جدید با بازیهای کامپیوتری، شبکه های اجتماعی، انیمه و دیگر قالب های محتوایی ارتباط دارند و برای معرفی کتاب به آنان باید این زمینه ها را شناخت.
وی افزود: کتاب می تواند به مخاطب اطلاعات بدهد، به شناخت بهتر خود و جهان کمک نماید و حتی لذت خواندن یک متن زیبا را فراهم آورد. بدین سبب مطالعه تنها وسیله ای برای کسب اطلاعات نیست و جنبه های مختلفی از تجربه انسانی را در بر می گیرد.
مدیر این مجموعه نشر با اشاره به ظرفیت شبکه های اجتماعی برای معرفی آثار اظهار داشت: این شبکه ها هم فرصت هستند و هم تهدید. اگر بتوان محتوایی متناسب با زبان و علایق مخاطب تولید کرد، می توان از ظرفیت آنها برای آشنا کردن افراد با کتاب بهره گرفت. قالب هایی مانند میکروبوک یا معرفی کوتاه و جذاب آثار هم در صورت طراحی مناسب می توانند زمینه ورود مخاطب به مطالعه کامل کتاب را فراهم نمایند.
آذری اضافه کرد: برای نزدیک شدن به نسل جدید، باید ابتدا شنونده دغدغه های آن باشیم و بدانیم چه مطالبی برایش اهمیت دارد. خیلی از فیلمها و بازیهای محبوب از آثار مکتوب الهام گرفته اند و معرفی این پیوند می تواند راهی برای ایجاد رابطه بیشتر میان مخاطبان جوان و کتاب باشد.
علی محمدپور، دبیر انجمن ناشران دیجیتال
مصرف غیرقانونی کتاب های دیجیتال، درآمد تولیدکنندگان را از بین می برد
علی محمدپور، دبیر انجمن ناشران دیجیتال، با اشاره به تغییر الگوی مصرف کتاب در جهان اظهار نمود: یکی از چالش های حوزه نشر، جا انداختن مطالعه صوتی و الکترونیکی بعنوان شکل هایی از کتاب خوانی در جامعه و همینطور در ذهن سیاست گذاران است. همواره گفته می شود که قالب های دیجیتال قرار نیست کتاب چاپی را از بین ببرند؛ در عین حال، روندهای بازار در تعدادی کشورها از افزایش سهم کتاب های صوتی و الکترونیکی حکایت دارد.
وی با اشاره به شرایط بازار کتاب در آمریکا اضافه کرد: برمبنای آمارهایی که در این جلسه عنوان شد، طی چند سال گذشته سهم کتاب چاپی در این بازار حدود پنج درصد کم شده و در مقابل، مصرف کتاب های صوتی و الکترونیکی افزوده شده است. در این بازار، کتاب صوتی سهم قابل توجهی از مصرف دیجیتال را به خود اختصاص داده است؛ چونکه افرادی که امکان یا تمایل کمتری به مطالعه چشمی دارند، می توانند از راه شنیدن کتاب با محتوا ارتباط برقرار کنند.
محمدپور با مقایسه این روند با وضعیت مطالعه در ایران بیان نمود: در کشور ما، سهم قالب های مختلف دیجیتال متفاوت می باشد و مساله اصلی این است که برمبنای پیمایش های یاد شده، سرانه مطالعه از حدود ۱۶ دقیقه در روز در چهار سال قبل به حدود ۱۰ دقیقه رسیده است. این ارقام نشان میدهد که افزایش دسترسی به قالب های دیجیتال به تنهایی برای افزایش مطالعه کافی نیست.
دبیر انجمن ناشران دیجیتال با تکیه بر نقش سیاستگذاری فرهنگی اظهار داشت: در تعدادی کشورها، ترویج کتاب خوانی از دوره آموزش ابتدائی شروع می شود و مطالعه بعنوان قسمتی از الزامات آموزشی درنظر گرفته می شود. این رویکرد می تواند زمینه عادت به مطالعه را در دوران کودکی فراهم آورد و در سالهای بعد، به خواندن آثار متنوع تر و عمیق تر بینجامد.
وی افزود: در ایران، نمایشگاه بین المللی کتاب تهران همچنان یکی از مهم ترین رویدادهای ایجادکننده جریان اجتماعی در عرصه کتاب است. این ظرفیت نشان میدهد که اقدامات سازمان یافته می توانند در ایجاد توجه عمومی به کتاب نقش داشته باشند؛ در عین حال، نهادهای مسئول باید برای بسط چنین جریان هایی در طول سال هم برنامه ریزی کنند.
محمدپور با اشاره به چالش دسترسی غیرقانونی به کتاب های دیجیتال خاطرنشان کرد: برمبنای پیمایش یاد شده از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حدود ۴۰ درصد مصرف کتاب در کشور به قالب های الکترونیکی و صوتی اختصاص دارد؛ اما بنا بر آمار عنوان شده در نشست، بخش بزرگی از این مصرف از مسیرهای غیرقانونی صورت می گیرد و درآمدی برای ناشران و تولیدکنندگان محتوا ایجاد نمی کند.
وی اضافه کرد: گسترش دسترسی غیرقانونی به کتاب، توان مالی تولیدکنندگان را برای سرمایه گذاری مجدد در تولید آثار، بازاریابی، معرفی کتاب و توسعه بازار کم می کند. اگر درآمد حاصل از مصرف آثار به تولیدکنندگان برسد، امکان افزایش ظرفیت تولید و گسترش فعالیتهای فرهنگی هم فراهم تر خواهد شد.
دبیر انجمن ناشران دیجیتال با انتقاد از فاصله میان سیاستهای اعلام شده و حمایت عملی از صنعت نشر اظهار نمود: در قانون بودجه، ردیف هایی برای اختصاص قسمتی از منابع درآمدی شرکت ها و بانکهای دولتی به فعالیتهای فرهنگی پیشبینی شده است. به گفته ی ایشان، رقم یاد شده دراین خصوص حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان است، اما این ظرفیت مالی به درستی در خدمت فعالیتهای فرهنگی قرار نمی گیرد.
محمدپور در رابطه با تغییر سلیقه مخاطبان جوان اظهار داشت: نسل جدید ممکنست از مسیرهایی متفاوت با نسل های قبل به کتاب برسد. مخاطبان پیشین گاهی مطالعه آثار کلاسیک را با خلاصه های کوتاه آغاز می کردند؛ امروز هم قالب های تازه، همچون آثار تصویری و روایتهای دنباله دار، می توانند نقطه شروع آشنایی جوانان با داستان و ادبیات باشند.
وی اضافه کرد: کتاب امروز با رقبای گوناگونی همچون بازیهای کامپیوتری، فیلمها و دیگر قالب های محتوایی روبه روست. برای بسط مخاطبان، باید این رقابت را به رسمیت شناخت و از ظرفیت قالب های تازه برای معرفی آثار مکتوب بهره گرفت.
محمدپور با اشاره به نتایج پیشرفت هوش مصنوعی بیان نمود: نبود سازوکارهای حقوقی مؤثر برای دفاع از حقوق مؤلفان، در کنار توسعه ابزارهایی که امکان تولید محتوای صوتی با کمک هوش مصنوعی را فراهم می کنند، نگرانی هایی جدی برای آینده نشر بوجود آورده است. اگر تولید و انتشار آثار بدون رعایت حقوق صاحبان اثر صورت گیرد، انگیزه و توان اقتصادی ناشران و تولیدکنندگان محتوا تضعیف خواهد شد.
وی با تکیه بر ضرورت تقویت تشکل های صنفی و حمایت حقوقی از تولیدکنندگان اظهار داشت: بخش مهمی از مصرف کتاب های صوتی از مسیرهایی صورت می گیرد که درآمدی برای ناشر و تولیدکننده ایجاد نمی کنند. دفاع از حقوق نشر و ایجاد سازوکارهای مؤثر برای صیانت از آثار فکری می تواند به تقویت اقتصاد نشر کمک نماید.
دبیر انجمن ناشران دیجیتال در انتها بر ضرورت توجه فعالین بخش خصوصی به ظرفیتهای موجود تاکید کرد و اظهار داشت: ناشران، تولیدکنندگان محتوا و فعالین رسانه ای باید علاوه بر پیگیری مطالبات از نهادهای مسئول، برای شناخت زبان مخاطب، معرفی مؤثر آثار و یافتن راهکارهای عملی توسعه بازار کتاب هم تلاش کنند.
سروش فتحی جو، مدیر حوزه فرهنگ و هنر یک مجموعه تجارت الکترونیک
هوش مصنوعی می تواند کشف کتاب را آسان تر کند، اما اصالت انسانی آثار باید حفظ شود
سروش فتحی جو، مدیر حوزه فرهنگ و هنر یک مجموعه تجارت الکترونیک، با اشاره به سهم قالب های مختلف کتاب در فروش اظهار نمود: اگر تعداد اقلام فروخته شده را مبنا قرار دهیم، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از اقلام این حوزه به کتاب های صوتی و الکترونیکی اختصاص دارد. البته سهم ریالی این قالب ها با سهم آنها از نظر تعداد یکسان نیست و تفاوت هایی میان ارزش فروش کتاب های مختلف وجود دارد.
وی با اشاره به رابطه میان قالب های چاپی، صوتی و الکترونیکی اضافه کرد: نمی توان فرض کرد که مخاطب با انتخاب کتاب صوتی، لزوماً مطالعه نسخه چاپی را کنار می گذارد. ممکنست فردی برای مطالعه دقیق یک موضوع، کتاب چاپی بخرد، در راه رفت وآمد به کتاب صوتی گوش دهد و در زمان دیگری از محتوای دیجیتال استفاده نماید. بنابراین، این قالب ها در تعدادی موقعیت ها مکمل یکدیگر هستند و در تعدادی موارد هم می توانند سهم متفاوتی از بازار به دست آورند.
فتحی جو افزود: هدف باید گسترش تعداد مخاطبان و بزرگ تر شدن بازار کتاب باشد. از این منظر، افزایش مطالعه از راه کتاب چاپی، کتاب صوتی یا دیگر قالب های محتوایی می تواند در توسعه بازار مؤثر باشد.
مدیر حوزه فرهنگ و هنر این مجموعه تجارت الکترونیک با اشاره به کاربردهای هوش مصنوعی در فروش کتاب بیان نمود: یکی از مسایل مهم در این مورد، شناخت علت کتاب نخواندن مخاطبان است. ممکنست فردی اساساً تمایلی به کتاب خواندن نداشته باشد، فرد دیگری به سبب محدودیت مالی کتاب نخرد و شخص دیگری هم نتواند اثر مورد نظرش را پیدا کند. هر یک از این گروه ها به راهکار متفاوتی نیاز دارند.
وی اضافه کرد: هوش مصنوعی می تواند در شناسایی علایق کاربران، پیشنهاد آثار متناسب با سلیقه آنان و تسهیل فرآیند پیدا کردن کتاب نقش داشته باشد. همینطور می توان از این فنآوری برای بهبود برنامه های بازاریابی و معرفی آثار به مخاطبانی بهره برد که تابحال ارتباطی با کتاب برقرار نکرده اند.
فتحی جو با اشاره به ظرفیتهای هوش مصنوعی در پایین آوردن هزینه های اجرائی اظهار نمود: یکی از کاربردهای مؤثر این فناوری، سرعت بخشیدن به کارهای تکراری و کاهش هزینه انجام آنهاست. در عین حال، استفاده از هوش مصنوعی در صنعت کتاب تنها به فرصت ها محدود نمی شود و باید تهدیدهای احتمالی آن هم مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: انتشار کتاب هایی که بطور کامل با هوش مصنوعی ساخته شده اند، پرسش هایی در رابطه با مسئولیت حقوقی، اعتبار محتوا و حقوق مخاطب بوجود می آورد. خواننده باید بداند اثری که خریداری می کند چه طور ساخته شده و در صورت وجود اشتباه یا محتوای مساله دار، مسئولیت آن بر عهده چه کسی است.
مدیر حوزه فرهنگ و هنر این مجموعه تجارت الکترونیک با تکیه بر اهمیت هویت انسانی در تولید کتاب خاطرنشان کرد: گسترش فناوری نباید به نادیده گرفتن جایگاه انسان در آفرینش ادبی و فرهنگی منجر شود. صنعت نشر باید ضمن استفاده از ظرفیتهای جدید، برای مسایل حقوقی و مسئولیت های ناشی از تولید محتوای مبتنی بر هوش مصنوعی هم راهکارهای روشنی درنظر بگیرد.
فتحی جو در قسمت دیگری از سخنان خود به ظرفیت بازار کتاب های در رابطه با هویت ملی اشاره نمود و اظهار داشت: توجه به علاقه مخاطبان به موضوعات در رابطه با ایران و فرهنگ ملی می تواند فرصت هایی برای توسعه بازار کتاب ایجاد نماید. در همین زمینه، مشارکت در تولید و عرضه آثار پرارزش و کوشش برای دسترس پذیرتر شدن آنها همچون اقداماتی است که می تواند به گسترش مخاطبان کتاب کمک نماید.
آینده نشر به پیوند میان تولید محتوا، شناخت مخاطب و صیانت از حقوق پدیدآورندگان وابسته است
مجموع دیدگاه های عنوان شده در نشست صنعت نشر در عصر پلت فرم ها نشان میدهد که آینده کتاب در ایران تنها به گسترش ابزارهای دیجیتال یا افزایش شمار عناوین پخش شده وابسته نیست. از یک سو، معرفی مؤثر آثار، شناخت زبان نسل جدید و تبدیل مطالعه به یک ارزش اجتماعی مورد تاکید قرار گرفت و از طرفی، ضرورت دفاع از حقوق مؤلفان، رویارویی با مصرف غیرقانونی آثار و تعیین مسئولیت های حقوقی در استفاده از هوش مصنوعی عنوان شد.
در این جلسه همینطور بر ظرفیت قالب های صوتی و الکترونیکی برای بسط دسترسی به کتاب تاکید شد؛ ظرفیتی که در کنار کتاب چاپی می تواند فرصتهای جدیدی برای ارتباط با مخاطبان فراهم آورد. در عین حال، استفاده از این فرصت ها مستلزم توجه هم زمان به اقتصاد نشر، کیفیت تولید، بازاریابی فرهنگی و سیاستگذاری مؤثر است؛ مسائلی که نحوه مواجهه صنعت نشر با آنها، مسیر آینده کتاب و رابطه نسل های جدید با مطالعه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب