در گفتگو با یكی از اساتید پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیك و زیست فناوری مطرح شد؛

جهان انسان محور، دیگر جایگاه سابق خویش را نخواهد داشت

جهان انسان محور، دیگر جایگاه سابق خویش را نخواهد داشت

به گزارش پی اچ پی و جی کوئری، به اعتقاد محققان، در آینده، جهان انسان محور جای خویش را به ماشین های هوشمند و هوش مصنوعی خواهد داد و خیلی از مشاغل کلاسیک از بین می روند و تاکید دارند که لازم است از الان مراکز آموزشی و تحقیقاتی کشور را برای سازگار کردن با عصر دانش های نوین آماده کنند.


پروفسور قاسم آهنگری، متخصص ایمونوژنتیک و استاد تمام دپارتمان ژنتیک پزشکی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری در گفتگو با ایسنا، در مورد این پرسش که آینده در حوزه علم و تکنولوژی های جدید و جایگاه اقتصادی علوم در آینده چگونه خواهد بود؛ اظهار داشت: امروزه پیشبینی در مورد آینده با عنایت به سرعت بالای پیشرفت در حوزه علوم و فنون بسیار مشکل است، در صورتیکه در گذشته ما یک الگوی تکراری شغلی و سرمایه گذاری داشتیم و نسل های قبل با یک مقدار کم و بیش تفاوت، روند زندگی گذشته را ادامه می دادند.
وی افزود: به صورت مثال فرزندان دنباله رو شغل و روند زندگی پدران خود بودند، ولی هم اکنون نمی توانیم با این روند ابرسرعت پیشرفت تکنولوژی در علم و فناوری، بر مبنای تجربیات گذشته پیشبینی نماییم، ولی می توانیم با مروری بر سیر تحولاتی که انجام شده است، برنامه ریزی نوینی در حوزه آموزش، تحقیقات و فناوری، تجارت، سرمایه گذاری و کسب و کار در تمام حوزه های تخصصی انجام داد.
آهنگری تصریح کرد: ازاین رو برای پاسخ به سوال فوق می بایست به سیر تحولات علمی در پایان قرن نوزدهم و قرن بیستم که در این محدوده زمانی عصر انقلاب علمی در تمام حوزه های علوم و فنون نامیده می شود، رجوع شود. در خلال این دوران انسان ماشین های مکانیکی را جهت به کارگیری در این انقلاب علمی و تغییر و تحول، ساخت و اتوماسیون مکانیکی وارد بازار کرد، بگونه ای که حتی علوم پزشکی را از فرایند تشخیص تا درمان تحت تأثیر خود قرار داده است.
این استاد تمام دپارتمان ژنتیک پزشکی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، اظهار نمود: در پایان قرن بیستم و با شروع عصر فضا در دهه ۱۹۶۰؛ عصر کنترل ماشین و یا Automation، ایده ساخت این ماشین های هوشمند از جانب سازمان فضایی امریکا (ناسا) بر مبنای نیازمندی های خود جهت کنترل فضاپیماها عنوان شد، در حالیکه انسان قادر به انجام و کنترل ماشین نبود.
وی اظهار نمود: در ملاقاتی که با پروفسور Sydney Brener، برنده جایزه نوبل و رئیس بخش پزشکی فضایی ناسا و طراح بیولوژیک فضاپیمای آپولو ۱۱ و همینطور مهندس کنترل آپولو ۱۱ داشتم، توضیح داد که اولین تجربه عملی بشر در مورد کنترل ماشین، با طراحی آپولو ۱۱ بود که در آن زمان جهت کنترل فضاپیما احتیاج به سخت افزار و نرم افزار کامپیوتری بود که در آن زمان فضایی به اندازه یک اتاق که "اتاق کامپیوتر" نامیده می شد، وجود داشت و یکی از عمده مشکلات "پروفسور فون براون" (پدر موشک های بالستیک و فضاپیماها) طراحی و جاگذاری اتاق کامپیوتر در آپولو ۱۱ بود. ولی امروزه یک موبایل چندین برابر کارایی بیشتری را نسبت به اتاق کامپیوتر آپولو ۱۱ دارد.
***شروع قرن بیست و یکم یا هزاره سوم و عصر انفجار علمی، با نوآوری و سرعت اعجاب انگیز خود درحال وقوع است. تکنولوژی های جدید شاخص در هزاره سوم "علوم زیستی" یا بیوتکنولوژی و در مرتبه دوم "هوش مصنوعی" یا ماشین های هوشمند خواهد بود. تحولات جدید در حوزه علوم و فناوری بیوتکنولوژی و هوش مصنوعی است که در آینده نزدیک این ماشین های هوشمند جایگزین عملکرد مکانیکی انسان در صنعت خواهند شد و این ماشین ها نه تنها استفاده از الگوریتم ها و کدها و مأموریت محوله را انجام خواهند داد، بلکه از راه گفتمان بین ماشین و مغز، اموری چون سرمایه گذاری، کنترل بازار کار و علوم و فنون حتی در دانشگاه ها را بر عهده می گیرند.
آهنگری تصریح کرد: بعد از مأموریت آپولو نزدیک به نیم قرن باردیگر مرکز فضایی کندی امریکا فعال شد و برنامه سفر مجدد انسان به کره ماه توسط سازمان فضایی امریکا که زمینه ساز سفر انسان به مریخ است، تحت برنامه آرتمیس (Artemis) عنوان شد و از یک دهه قبل با هزینه چندین میلیارد دلاری در سه فاز شروع شده است. این دفعه محققان با استفاده از تکنولوژی های جدید در حوزه مهندسی و پزشکی امیدوارند ریسک خطرات حضور انسان در فضا را به صورت قابل ملاحظه ای کاهش دهند. بر این اساس در مرحله آرتمیس ۱ با استفاده از موشک غول پیکر SLS سامانه کپسول اوریون برای رصد اطلاعات کامل به ماه ارسال خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: گرچه این سفر، سرنشین دار نیست؛ ولی درون این کپسول های زیستی به ماکت های شبه انسان که در آنها حسگرهای شبه زیستی قرار گرفته است، مجهز شد تا شرایط زیستی این کپسول ها توسط کامپیوترها ثبت و آنالیز و در مسافرت بعدی انسان، با حداقل ریسک های بیولوژیکی طراحی شود.
آهنگری با اشاره به اینکه در سال ۲۰۲۴، فاز دوم آرتمیس ۲ صورت می گیرد، افزود: در این سفر فضانوردان برای سفر به ماه آماده می شوند و در مدار ماه قرار می گیرند. برای برنامه بعدی سال ۲۰۲۵ که فاز سوم پروژه آرتمیس ۳ صورت خواهد گرفت، با اجرای این پروژه پس از حدود نیم قرن که ابتدا آپولو ۱۱ سفر انسان به کره ماه را مهیا کرد، سفر مجدد انسان به کره ماه و قدم زدن در آن صورت خواهد گرفت و دریچه جدیدی از ورود انسان به فضا تثبیت خواهد شد. این موفقیت فرصت جدیدی برای خلق فناوری های فوق پیشرفته با استفاده از مواد و خواص مواد موجود در فضا است.
این متخصص ایمونوژنتیک خاطرنشان کرد: بعد از عملیاتی شدن این مهم و موفقیت آمیز بودن ایده استفاده از ماشین های خودکار، ایده ماهواره ها و انتقال پیام ها توسط Arthure C.Clark عنوان شد که بعد از ساخت ماهواره ها، انتقال پیام و کنترل ماشین از نقطه ای به نقطه دیگر از راه فضا امکان پذیر شد.
آهنگری با اشاره به اینکه دومین حرکت، طراحی ماشین های متفکر بود، اضافه کرد: نمونه آن در دهه ۱۹۷۰ طراحی شد و ماشینی در نوع ابتدایی آن با "کاسپاروف" قهرمان شطرنج، مسابقه داد و شکست خورد. این نخستین و آخرین شکست ماشین در مقابل تفکر بیولوژیک و مغز ما در مقابل طراحی ماشین بود؛ چون که یک دهه بعد در ۱۹۹۰ ماشین و یا کامپیوترهایی طراحی شد که تنها در چند حرکت، انسان را شکست داد و این شکست "کاسپاروف" نبود، بلکه موفقیت انسان در طراحی ماشین های متفکری بود که منجر به شکست مغز بیولوژیک شده بود.
آهنگری افزود: در همان دهه ۱۹۷۰ میلادی مبحث Bionic و یا طراحی اعضای شبیه بدن انسان با کارایی چندین برابر از نظر کیفی عملکردی عنوان شد که به صورت کتاب و فیلمهای Science Fiction و یا علمی-تخیلی عرضه شد. این پیشرفت سریع مصادف شد با توسعه بیوتکنولوژی و همراهی آن با فناوری های کامپیوتری و نرم افزارهایی که تحول عظیم در این عرصه بوجود آورده اند.
به عقیده وی، شروع قرن بیست و یکم یا هزاره سوم و عصر انفجار علمی، با نوآوری و سرعت اعجاب انگیز خود درحال وقوع است. تکنولوژی های جدید شاخص در هزاره سوم "علوم زیستی" یا بیوتکنولوژی و در مرتبه دوم "هوش مصنوعی" یا ماشین های هوشمند خواهد بود.
آهنگری اختراع نانو چیپ را انقلاب دیگری در علوم دانست و افزود: نانو چیپ و یا نانو ریز آرایه توسط دانشمند تایوانی دکتر "موریس چانگ" فارغ التحصیل دانشگاه استنفورد و بنیانگذار شرکت نیمه هادی تولید چیپ TSMC در سالهای اخیر است که هم اکنون تکنولوژی نانو چیپ های ۱۰ به توان منهای ۹ را تولید کرده است و انقلاب عظیمی را در صنایع مختلف همچون در حمل و نقل، لوازم خانگی، ماشین آلات، هوافضا و همینطور در علوم پزشکی شامل تشخیص و درمان ایجاد خواهد نمود. نانو کامپوزیت ها هم مقاومت مواد و سبکی را به ارمغان آوردند، به خصوص در صنایع هوافضا تحول عظیمی ایجاد کردند.


وی افزود: در علوم پزشکی و کاربرد ماشین هوشمند، نورولوژیست آمریکایی با پیوند ریز آرایه به عصب دست خود و اتصال آن به دست رباتیک تحول عظیمی در انتقال شبکه های عصبی و خوانش یا پردازش آن توسط ربات انجام داد. این خوانش اطلاعات بیولوژیک صادر شده از مغز انسان توسط ربات و اجرای آن در دست رباتیک صورت گرفت. این محقق امریکایی در مرحله دوم ربات را به لابراتوار انگلستان منتقل کرد و اعجاب انگیز این که با صدور فرمان مغزی به دست خود در لابراتوار نورولوژی امریکا، پیام از راه ماهواره به ربات مستقر در لابراتوار رباتیک انگلستان ارسال شد و دست ربات، حرکتی با همان "تونیسیتی" انجام داد و مرحله بعد برعکس ربات پیام عصبی را از راه هوش مصنوعی به دست بیولوژیک در امریکا با همان "تونیستی" ماهیچه منتقل کرد.
این محقق پژوهشگاه زیست فناوری تصریح کرد: مجموعه توضیحاتی که عرضه کردم، مبتنی بر گواه عمیق تحولات جدید در حوزه علوم و فناوری بیوتکنولوژی و هوش مصنوعی است که در آینده نزدیک این ماشین های هوشمند جایگزین عملکرد مکانیکی انسان در صنعت خواهند شد و این ماشین ها نه تنها استفاده از الگوریتم ها و کدها و مأموریت محوله را انجام خواهند داد، بلکه از راه گفتمان بین ماشین و مغز، اموری چون سرمایه گذاری، کنترل بازار کار و علوم و فنون حتی در دانشگاه ها را بر عهده می گیرند. ازاین رو لازم است آموزش های کلاسیک در تمام سطوح و علوم مختلف بر طبق این تحولات مورد بازنگری قرار گیرد؛ چون که در آینده نزدیک بازار شغلی و سرمایه گذاری و غیره نه تنها گرفتار تحول کیفی بلکه گرفتار تحول آن چنان سریعی خواهند شد که بسیاری از مشاغل از بین خواهند رفت؛ همچنان که در قرن گذشته این اتفاق با شیب کندی برای مشاغل کلاسیک رخ داد.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی زیست فناوری نمونه آنرا کارخانه ولوو سوئد دانست که بیشتر از ۹۰ درصد از نیروی کاریش از راه ربات ها تأمین می شود و یا کمپانی تسلا در یک حوزه Automation حمل و نقل از دست رفتن میلیونها شغل در حوزه حمل و نقل را پیشبینی می کند.
***بنابراین لازم است آموزش های کلاسیک در تمام سطوح و علوم مختلف بر طبق این تحولات مورد بازنگری قرار گیرد؛ چون که در آینده نزدیک بازار شغلی و سرمایه گذاری و غیره نه تنها گرفتار تحول کیفی بلکه گرفتار تحول آن چنان سریعی خواهند شد که بسیاری از مشاغل از بین خواهند رفت؛ همچنان که در قرن گذشته این اتفاق با شیب کندی برای مشاغل کلاسیک رخ داد. در واقع جهان انسان محور، دیگر جایگاه سابق خویش را نخواهد داشت و بحران های بزرگی در راهست و در این بین کشورهای صاحب فناوری های فوق پیشرفته به دلیل پیشتاز بودن در سیاست گذاری و سرمایه گذاری در این تکنولوژی های مدرن، می توانند جامعه خویش را با شرایط ایجادی، وفق دهند.
وی با تکیه بر این که حوزه علوم زیستی و بیوتکنولوژی با به حقیقت پیوستن تکنولوژی Bionic و Cybernetic از این قاعده مستثنی نیست، افزود: به خصوص در علوم اعصاب و در صنعت پزشکی Bionic و Cybernetic دسترسی به ماشین هایی با هوش و ضریب تصمیم گیری، قدرت تفکر، ارتباط سریع و احساسات بالا دور از ذهن نیست.
آهنگری، نمونه این فناوری ها را شبکه عصبی هوش مصنوعی و ربات های هوشمند در حوزه پزشکی دانست که در بحران بیماری کرونا، توانمندی خویش را در طراحی و ساخت واکسن های نوین RNA به اثبات رساندند.
این محقق افزود: شبکه عصبی Deep Mind امروزه کارایی بسیار زیادی در هوش مصنوعی و پیشبینی حالت های مختلف مولکول ها دارد، به صورت مثال در طراحی واکسن های نسل جدید، ساختار آنتی ژن ها که پروتئینی هستند را میتوان پیشبینی و بهترین ایمونوژن برای تهیه واکسن موفق را طراحی کرد. این امر پیشرفت مهمی در مقابله با بیماری های عفونی و تولید واکسن به حساب می آید.
وی تصریح کرد: مطمئنا چنین فناوری های پیشرفته و انحصاری با کاربرد وسیع و سرعت بالا و هزینه کم برای سرمایه گذاری های کلان، تغییر جایگاه موجود در زیست بوم علوم مهندسی، پزشکی، اشتغال و فرهنگ را ایجاد خواهند کرد. روند استفاده از ماشین های هوشمند به سرعت جایگاه ویژه ای در تمام سطوح می یابند.
آهنگری، اعتقاد دارد جهان انسان محور، دیگر جایگاه سابق خویش را نخواهد داشت و بحران های بزرگی در راهست و در این بین کشورهای صاحب فناوری های فوق پیشرفته به دلیل پیشتاز بودن در سیاست گذاری و سرمایه گذاری در این تکنولوژی های مدرن، می توانند جامعه خویش را با شرایط ایجادی، وفق دهند. ازاین رو کشورهای درحال توسعه می بایست در اسرع وقت نسبت به بازبینی برنامه های کلاسیک آموزشی، پژوهشی، سیاست گذاری و سرمایه گذاری آینده نگر کنش محور، اقدام نمایند تا نه تنها از راه تغییر در برنامه ریزی آموزشی و مهارت های آموزشی نوین خویش را با تغییرات ابر سرعت فناورانه سازگار کنند، بلکه بتوانند تا حدودی مشکلات ناشی از بحران ها را هم تقلیل دهند.
آهنگری اظهار نمود: دنیای نه چندان دور، دنیایی مدرن با نقش کمرنگ انسان در تمام سطوح و حضور پررنگ ماشین های هوشمند در تمام شئونات زندگی خواهد بود.




منبع:

1401/06/14
11:09:55
5.0 / 5
443
تگهای خبر: آموزش , تخصص , تكنولوژی , تولید
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۷ بعلاوه ۵